LMMS - Linux MultiMedia Studio | Część 2

Linux MultiMedia Studio jako zaawansowana cyfrowa stacja do produkcji muzyki oferuje szerokie możliwości kształtowania brzmienia. W tym krótkim artykule zapoznamy się szerzej z podstawowym komponentem interfejsu służącym do generowania dźwięku.

 

Z poprzedniego artykułu dowiedzieliśmy się, że już na starcie LMMS oferuje całą paletę brzmień. Dziś dowiemy się w jaki sposób przystosować charakterystykę poszczególnych wtyczek do naszych potrzeb. Dla przypomnienia poniżej przedstawiam jeszcze raz sam interfejs.

 

Interfejs DAW | LMMS - Linux MultiMedia Studio

 

PLUGIN – wtyczka

W Song-Editorze klikamy na Default preset. Powinno otworzyć się okienko widoczne na rysunku. Przyjrzyjmy mu się bliżej.

 

Plugin (wtyczka) | LMMS - Linux MultiMedia Studio

 

Po pierwszym otwarciu widoczna jest zakładka Plugin. Na obrazku jest w niej zadomowiony Triple Oscillator, ale nic nie stoi na przeszkodzie aby była to dowolna, inna wtyczka. Wybór mamy spory (patrz poprzedni artykuł).

 

Na samej górze znajduje się sekcja General Settings i – jak łatwo się domyślić – odpowiada ona za podstawowe nastawy wtyczki. Od lewej mamy:

  • VOL: głośność – na początek możemy ustawić na 50 – 75, co zapobiegnie przesterowaniom pamiętając, że poziom dopasujemy później na etapie miksu
  • PAN: balans (panoramowanie) – tym pokrętłem umieszczamy naszą wtyczkę w przestrzeni dźwiękowej miksu w zakresie od lewej przez środek do prawej strony
  • PITCH: odstrojenie – służy do zmiany wysokości dźwięku w niewielkim zakresie
  • FX CHNL: numer kanału efektowego, na który zostanie wysłany dźwięk z pluginu
  • dyskietka: zapis ustawień do pliku *.xpf

Zwróćmy też uwagę na zielony prostokąt tuż nad klawiaturą. Klawisz pod nim generuje ton o częstotliwości 440Hz. Przesunięcie go będzie owocowało przemieszczeniem nuty A4 na klawiaturze.

 

ENV/LFO – generator obwiedni, przebiegów wolnozmiennych i filtr

Klikając ENV/LFO przechodzimy do drugiej zakładki. Na niej za pomocą generatora obwiedni (Envelope) i generatora przebiegów wolnozmiennych (LFO) mamy wpływ na takie parametry jak głośność (VOLUME), częstotliwość odcięcia filtru (CUTOFF) i jego dobroć (RESO).

 

generator obwiedni, generator przebiegów wolnozmiennych i filtr | LMMS - Linux MultiMedia Studio

 

Generator obwiedni

Obwiednia dźwięku prezentuje przebieg zmian amplitudy od wciśnięcia klawisza instrumentu aż do końca okresu wybrzmiewania po jego puszczeniu. W przypadku LMMSa mamy do czynienia z obwiednią modelu DAHDSR, którą można kontrolować pokrętłami: DEL, ATT, HOLD, DEC, SUST, REL. Gałka AMT służy do regulacji natężenia efektu obwiedni. Szczegóły wyjaśnia rysunek poniżej.

 

DAHDSR | LMMS - Linux MultiMedia Studio

  • DELAY: opóźnienie pomiędzy wciśnięciem klawisza a pojawieniem się dźwięku
  • ATTACK: czas narastania dźwięku od zera do wartości szczytowej
  • HOLD: czas podtrzymania dźwięku na maksimum
  • DECAY: czas opadania dźwięku do wartości ustalonej przez SUSTAIN
  • SUSTAIN: poziom dźwięku podczas trzymania klawisza – ta faza trwa do czasu zwolnienia klawisza
  • RELEASE: czas wybrzmiewania dźwięku po puszczeniu klawisza
Ciekawostka

Obwiednia DAHDSR to rozszerzony wariant obwiedni ADSR, która stanowi chyba najpopularniejsze odzwierciedlenie zmian amplitudy sygnału rzeczywistych instrumentów muzycznych. Więcej o rodzajach obwiedni dowiesz się podążając za tym linkiem: http://pl.wikipedia.org/wiki/Generator_obwiedni.

 

Generator przebiegów wolnozmiennych

Użycie LFO skutkuje wprowadzeniem do jednego z parametrów (volume, cutoff, reso) zmian w takt działania generatora. Dzięki temu możemy łatwo uzyskać efekt pompowania, falowania czy szatkowania dźwięku a przy wyższych częstotliwościach – vibrato. Do dyspozycji mamy kilka pokręteł:

  • DEL: wstępne opóźnienie LFO – efekt zastosowania wartości wyższej niż 0 jest taki, że modulacja dźwięku wtyczki pojawia się po pewnym czasie
  • ATT: czas narastania modulacji od zera do wartości szczytowej – działanie podobne do poprzedniej gałki, z tym że modulacja narasta płynnie
  • SPD: prędkość modulacji (częstotliwość) – tu nie potrzeba komentarza
  • AMT: natężenie modulacji – tą gałką regulujemy jak bardzo ma być zmodulowany dźwięk

Oprócz opisanych wyżej regulatorów pod wykresem przebiegu generatora znajdują się przełączniki kształtu fali: sinusoidalny, trójkątny, piłokształtny, prostokątny zaś po ich prawej stronie kontrolki: FREQ x 100, która zwielokrotnia częstotliwość oscylatora oraz MODULATE ENV AMOUNT – służącą do załączania/wyłączania LFO.

 

Filtr

Jak sama nazwa wskazuje – służy do filtrowania 😉 A to, w jaki sposób będzie się to odbywać, zależy wyłącznie od nas. Pokrętła są tutaj dwa. Pierwsze – CUTOFF – odpowiada za częstotliwość odcięcia filtru, drugie – RESO – służy do ustawienia dobroci lub współczynnika zafalowania charakterystyki w okolicach częstotliwości granicznej filtru. Jeśli chodzi o charakterystyki to z rozwijanej listy po lewej możemy wybrać sobie całe spektrum filtrów:

  • LowPass: dolnoprzepustowy – przepuszcza częstotliwości poniżej częstotliwości odcięcia
  • HighPass: górnoprzepustowy – przepuszcza częstotliwości powyżej częstotliwości odcięcia
  • BandPass: pasmowoprzepustowy (w dwóch odmianach) – przepuszcza pasmo częstotliwości, którego szerokość regulujemy gałką RESO
  • Notch: pasmowozaporowy – wycina częstotliwości w pasmie o szerokości regulowanej RESO
  • Allpass: przepuszcza wszystko (?)
  • Moog
  • 2x LowPass

 

FUNC – funkcje dodatkowe

 

FUNC - akordy i arpeggia | LMMS - Linus MultiMedia Studio

 

CHORDS – akordy

Normalnie, po przyciśnięciu klawisza, odgrywany jest pojedynczy dźwięk. Za pomocą tej funkcji można naciśnięciu pojedynczego klawisza przyporządkować dowolny akord wybrany z rozwijanej listy po lewej. Pokrętło RANGE służy do zmiany rozpiętości.

 

ARPEGGIO – arpeggiator

Działanie tej funkcji jest trochę zbliżone do CHORDS. Różnica polega na tym, że poszczególne dźwięki akordu odgrywane są kolejno po sobie w tempie zadanym przez gałkę TIME (OKRES). Pokrętłem GATE (BRAMKA) regulujemy natomiast czas trwania poszczególnych dżwięków. Direction określa kierunek odgrywania dźwięków w akordzie.

 

FX – punkt insertowy

 

FX - punkt insertowy | LMMS - Linux MultiMedia Studio

 

Wiemy już, że możliwości syntezy cyfrowej w omawianym DAW są spore. Ta zakładka pozwala na wprowadzenie jeszcze większych zmian. Poprzez kliknięcie Add effect umożliwia wpięcie dowolnych efektów, kontrolerów lub analizatorów LADSPA i w ten sposób wzbogacenie brzmienia już wygenerowanego dźwięku. Poprzez prawoklik na każdym wpiętym efekcie, korzystając z menu kontekstowego, możemy go dowolnie przemieszczać góra – dół w obrębie łańcucha, na stałe usunąć lub otworzyć okienko pomocy.

 

MIDI – komunikacja ze światem zewnętrznym

 

MIDI | LMMS - Linux MultiMedia Studio

 

LMMS jak każda cyfrowa stacja do obróbki audio musi mieć możliwość komunikowania się z różnymi urządzeniami zewnętrznymi poprzez interfejs MIDI. Na tej zakładce znajdują się dwie sekcje:

  • ENABLE MIDI INPUT odpowiada za konfigurację połączenia z urządzeniami wejściowymi jak klawiatura muzyczna, pady perkusyjne czy kontroler midi
  • ENABLE MIDI OUTPUT służy do wysyłki sygnałów midi do zewnętrznych urządzeń jak syntezatory sprzętowe czy maszyna perkusyjna

 

Podsumowanie

Jak już pewnie zauważyłeś okno instrumentu pomimo, że na pierwszy rzut oka może wydawać się skomplikowane to w rzeczywistości jest dobrze uporządkowane i żaden element nie występuje w nim przypadkowo. Trzy z wymienionych zakładek – PLUGIN, ENV/LFO, FUNC, stanowią rozbudowane narzędzie do aranżacji brzmienia, a jeśli to za mało, z pomocą przychodzi zakładka FX, natomiast dzięki zakładce MIDI możemy znacząco uprzyjemnić sobie pracę korzystając z urządzeń zewnętrznych komunikujących się z DAW w powyższym standardzie.

 

Powyższą treść znaleziono m.in. dzięki następującym frazom kluczowym:

  • możliwości lmms

2 odpowiedzi na: „LMMS – Linux MultiMedia Studio | Część 2”

  1. Młody twórca :D napisał(a):

    No…program elegancki,zaczynam dopiero się nim bawić… Myślę że uda mi się stworzyć coś fajnego,a jeżeli nie to trudno… Mam trochę problemów,jeszcze z tym programem… Ale powoli już się z nim oswajam,w wolnych chwilach tworzę… 😀
    Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Do formatowania tekstu możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a:

  • <strong> wytłuszczenie </strong>
  • <em> emfaza </em>
  • <a href="" title=""> hiperłącze </a>
  • <abbr title=""> skrótowiec </abbr>
  • <code> kod źródłowy </code>