Dźwięk vs. Świece Japońskie | Audacity - odszumianie ścieżek

Czasami zdarza się, że nie dysponując profesjonalnym sprzętem czy warunkami pragniemy stworzyć dobrze brzmiący podkład tekstowy do filmu instruktażowego. Okazuje się, że nawet w najtrudniejszych warunkach przy odrobinie samozaparcia taki cel jest możliwy do zrealizowania, co więcej jakość nagrania po obróbce nie będzie odstawać zbytnio od tej uzyskanej w studio. Z pomocą przychodzi program Audacity.

 

Audacity jest darmowym, wieloplatformowym oprogramowaniem do nagrywania i edycji dźwięku. Więcej możesz dowiedzieć się na stronie projektu. Tutaj skupimy się na uzyskaniu co najmniej zadowalającej jakości zarejestrowanego materiału audio. Znęcać będziemy się nad fragmentem bezpłatnego kursu „Specyfika świec japońskich” autorstwa Michała Bednarza z portalu http://swiecejaponskie.com.pl/.

 

Nagranie wejściowe:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

Etap 1 – redukcja szumów

Po zaimportowaniu pliku audio do programu Audacity dokonujemy sklonowania ścieżki poprzez zaznaczenie jej i wciśnięcie Ctrl + D lub poprzez wybór z menu Edytuj >> Duplikuj. Ścieżkę z zaimportowanym plikiem wyciszamy, natomiast na duplikacie zaznaczamy kilkusekundowy fragment, w którym słyszalne jest jedynie tło nagrania.

 

Pobieranie próbki szumu | Audacity - odszumianie i nie tylko

 

W następnym kroku uruchamiamy Efekty >> Odszumianie i klikamy Pobierz próbkę szumu. Okno znika, a my możemy zaznaczyć obrabiany ślad (cały czas pracujemy na duplikacie) i ponownie uruchomić mechanizm odszumiania.

Wraz z pojawieniem się okna zaczyna się cała zabawa – należy tak dobrać położenia trzech suwaków, aby przy odsłuchu poprzez Podgląd, głos był wyraźny i możliwie bez zniekształceń. Eksperymenty z wartością redukcji szumów można śmiało zacząć od 12dB, pamiętając jednak, aby nie przesadzić. Wyższe wartości tego parametru skutkują stłumieniem wyższych rejestrów. Odwrotnie sytuacja ma się z wygładzaniem częstotliwości – tutaj niższe liczby owocują „ćwierkaniem” w głośnikach. Czas reakcji również dobieramy eksperymentalnie, skupiając się w niższym zakresie położeń suwaka.

 

Odszumiacz | Audacity - odszumianie i nie tylko

 

Przed:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Po:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

Etap 2 – korekcja graficzna

Teraz skoncentrujemy się na wydobyciu z nagrania przyjemniejszego brzmienia. Po odszumieniu okazało się, że głos jest nieco dudniący, jakby zapuszkowany. Ograniczeniu uległy też najwyższe częstotliwości przez co dźwięk jest nienaturalnie ciepły. Ponownie wykonujemy duplikację ścieżki, poprzednią wyciszamy, natomiast zaznaczamy obecną.

 

Duplikacja (klonowanie) śladu | Audacity - odszumianie i nie tylko

 

Dudniący dźwięk świadczy o powstawaniu rezonansów w górnym zakresie niskich i dolnym średnich częstotliwości. Podejścia przy ich wykrywaniu mamy w zasadzie dwa (oczywiście można je stosować równolegle): albo przemiatamy korektorem/filtrem wywyższe zakresy szukając nieprawidłowości, albo od razu robimy analizę spektralną całego regionu. Żeby było prościej zaczniemy od FFT. Wybieramy Analiza >> Wykres spektrum. Wyskakuje okienko z prążkami widma ale to jeszcze nie to co chcieliśmy. Maksymalizujemy je i zmieniamy ustawienia: Rozmiar – 16384, Skala logarytmiczna otrzymując widok podobny do tego na obrazku poniżej.

 

Spektrogram po analizie FFT | Audacity - odszumianie i nie tylko

 

Zaznaczają się tu trzy szczyty o częstotliwościach: 123Hz, 231Hz400Hz. Dokładne wartości wyświetlane są poniżej wykresu, po najechaniu nań kursorem. Te nierównomierności pasma należy stłumić, więc przechodzimy do Efekty >> Korekcja graficzna, zaznaczamy pole Korektor graficzny i spłaszczamy wykres poprzez wciśnięcie Flatten.

 

Equalizer | Audacity - odszumianie i nie tylko

 

Zaczynamy operować suwakami z przedziału 100 – 500Hz, podnosząc je pojedynczo o 6 – 12dB i wsłuchując się, przy których z nich pojawi się wyraźne wzmocnienie dźwięku (rezonans). Gdy już ustalimy częstotliwości, spokojnie obniżamy wybrane suwaczki o 3 – 12dB, sprawdzając w której konfiguracji głos zabrzmi najprzyjemniej. Dla polepszenia prezencji podciągamy jeszcze zakres wysokich rejestrów utracony podczas odszumiania. Przykładowa korekcja widnieje na rysunku poniżej. Dajemy OK.

 

Korekcja graficzna | Audacity - odszumianie i nie tylko

 

Ciekawostka

Podbijanie wybranych pasm przed kompresją dynamiki nie jest zalecane ponieważ może ją znacznie utrudniać lub wręcz uniemożliwić (mając na względzie brzmienie nagrania). Najczęściej warto korekcję rozbić na dwa etapy: tłumienie przed kompresją i wzmacnianie po. W tym przypadku zdecydowano inaczej przede wszystkim dlatego, że wzmacniamy wyższe częstotliwości, które nie niosą tak wielkiej energii jak niższe rejestry. Ponadto dokonując całościowej korekcji na tym etapie oszczędzamy czas.

 

Przed:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Po:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

Etap 3 – kompresja dynamiki

Mamy już nagranie odszumione, po korekcji. Teraz sprawimy, aby mowa była bardziej zrozumiała, zwłaszcza podczas odtwarzania w samochodzie czy słuchawkach na ulicy pośród zgiełku, za co na pewno będą nam wdzięczni słuchacze. Do tego m.inn. służy kompresja dynamiki, którą znajdziemy w Efekty >> Kompresor. Oczywiście wszystko z umiarem. Najpierw klonujemy ślad, a potem eksperymentujemy na kopii. W tym przypadku wystarczyło ustawienie Ratio na poziomie 2:1, Próg (Threshold) na -18dB. Niestety wzrósł trochę poziom szumu.

 

Kompresor dynamiki | Audacity - odszumianie i nie tylko

 

Przed:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Po:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

Etap 4 – normalizacja

Jest to już ostatni etap poprawy brzmienia nagrania. Po zaznaczeniu zduplikowanego regionu z menu wybieramy Efekty >> Normalizuj. Domyślne wartości będą bardzo dobre – nastąpi wzmocnienie nagrania do wartości -0,1dB oraz usunięcie składowej stałej (spójrz jeszcze raz na obrazek w nagłówku tego artykułu; szary przebieg to dżwięk ze składową, pomarańczowy już bez).

 

Normalizacja ścieżki | Audacity - odszumianie i nie tylko

 

Przed:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Po:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

W ten sposób dobrnęliśmy do końca całej obróbki audio. W czterech nieskomplikowanych krokach uzyskaliśmy dobrze brzmiące, zrozumiałe, prawie pozbawione szumów nagranie, które może zostać użyte jako podkład w filmie czy screencaście (do podcastu też się nada). Podsumowując, działania które podjęliśmy to:

  • redukcja szumów
  • korekcja graficzna
  • kompresja dynamiki
  • normalizacja audio

Poniżej możesz ocenić jaka przepaść dzieli nagranie po obróbce od nagrania pierwotnego.

 

Surowe nagranie:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Nagranie po obróbce:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

Ważne

Opisane powyżej kroki prawdopodobnie w żaden sposób nie pomogą jeśli nagranie prowadzone było w koszmarnych warunkach, np. nagrywaliśmy na telefon komórkowy położony na wirującej pralce stojącej w pustej łazience wyłożonej kafelkami. Nie ma się co oszukiwać – akustyka pomieszczenia i sprzęt odgrywają znaczącą rolę. Jeśli chcemy robić bardzo profesjonalne nagrania musimy zainwestować w dobry mikrofon wraz z akcesoriami a niekiedy adaptację akustyczną otoczenia. Przede wszystkim jednak warto popracować nad emisją głosu.

 

Dwa słowa do…

Dlaczego tak męczę z tym duplikowaniem/klonowaniem śladów? Chodzi o to, aby mieć stały podgląd co udało nam się zdziałać do tej pory. Mimo iż zwiększa to rozmiar sesji to jednak korzyść płynąca z możliwości monitorowania całości obróbki jest nie do przecenienia. Na koniec zawsze można usunąć zbędne ścieżki.

 

Pamiętaj o częstym zapisywaniu sesji – nic tak nie boli jak utrata efektów, niekiedy wielogodzinnej, pracy.

 

A może macie jeszcze jakieś inne techniki poprawy brzmienia?

 

Ważne

Nie zajmuję się komercyjnym „odszumianiem” nagrań. Jeśli ten poradnik Ci nie pomógł, wątpię, abym mógł z nagraniem zdziałać coś więcej. W Internecie znajdziesz całkiem sporo firm, które trudnią się poprawą jakości nagrań. Zamiast pisać maila – poszukaj.

Powyższą treść znaleziono m.in. dzięki następującym frazom kluczowym:

  • Program Korektor szumu mowy na symbian
  • zbyt cicho nagrane na dyktafon on line
  • korektor graficzny dźwięku 6 wejściowy

19 odpowiedzi na: „Audacity – odszumianie ścieżek i nie tylko”

  1. Michał napisał(a):

    Twoje wskazówki okazały się niezbędne. Dzięki wielkie. Pomysłów póki co nie mam.

  2. dureń napisał(a):

    Czy ktoś potrafi odczytac czrny tekst na czarnym tle?

    • Vibender napisał(a):

      Ctrl+A? 😉 A tak na serio to jakiej wersji przeglądarki używasz? W najnowszych wersjach Firefoxa, Opery i Chrome wyświetla się poprawnie. Postaram się naprawić tę wadę jeśli będę miał więcej informacji.

  3. Wiesiek napisał(a):

    U mnie wyswietla sie poprawnie 🙂 Firefox 8.01

  4. Anonim napisał(a):

    Bedac szczerym to mocno przegiales z odszumianiem. Material brzmi mocno „cyfrowo” – co swiadczy o fakcie zbyt mocnego wplywu filtracji szumow.

    • Vibender napisał(a):

      Dzięki za szczerość 🙂 Może faktycznie przesadziłem. Rzeczywiście materiał brzmi silnie cyfrowo i niestety tak będzie praktycznie zawsze przy tak znacznym odszumieniu. Nagranie było wykonane mikrofonem komputerowym i w niekorzystnych warunkach stąd nie chciałem „puszczać” szumu powyżej akceptowalnego dla mnie poziomu zwłaszcza tuż przed/po mówionych frazach. Oczywiście każdy może dopasować parametry odszumiania pod siebie tak żeby być zadowolonym z efektu. Wystarczy poeksperymentować. Po to jest ten poradnik 🙂

  5. Mikey napisał(a):

    Wlasciwie roznica jest znikoma. Mam wrazenie ze metoda „odszumiania” zostala niewlasciwie zastosowana stad taki marny efekt. Ponad to material utracil na wysokich. Jest bardziej gluchy.

    • Vibender napisał(a):

      Odszumianie ma niestety wpływ na utratę informacji w zakresie wysokich rejestrów co warto w pewnym stopniu skompensować później ustawieniami korektora. O wiele istotniejszą sprawą odpowiedzialną za „głuche” brzmienie jest praktycznie całkowite wycięcie pogłosu pomieszczenia pomiędzy frazami gdzie szczególnie dokuczliwie słyszalny jest też szum. Oczywiście można otoczenie dodać sztucznie ale nie taki cel przyświeca nagraniom lektorskim, które powinny być możliwie płaskie i rzeczowe.

  6. Anonim napisał(a):

    Olbrzymi wplyw na jakosc ma samo oprogramowanie, korzystajac z cooledit czy adobe audition mozna uzyskac o wiele lepsze efekty – mam wrazenie, ze odszumianie fft jest tam o wiele lepiej zaimplementowane

    • Vibender napisał(a):

      Akurat jeśli się nie mylę to Adobe Audition jest kontynuacją Cool Edit Pro. Możemy wymienić jeszcze Gold Wave czy Pro Tools + różnej maści wtyczki VST co nie zmienia niestety faktu, że te świetne narzędzia są w większości płatne, a Audacity jest za darmo, dość intensywnie rozwijane i właśnie dlatego warto się nim zainteresować.

  7. PRzemkoza napisał(a):

    Witam ! Jaka to wersja Audacity ? ważne !

  8. Junior napisał(a):

    fajny, ale ciekawe, że nigdzie nie mogę dotrzeć do poradnika, który umożliwiłby mi wyodrębnić sam dźwięk syreny policyjnej z tego nagrania https://www.youtube.com/watch?v=1Az7Y067wkY. Próbuję odszumić w celu uzyskania choć 3 sekund czystej syreny i jest to niewykonalne bo w całym nagraniu słyszę cichy trzask, ale nie mogę go wyodrębnić :/

    • Vibender napisał(a):

      Zaproponowałbym Ci inne rozwiązanie – poszukaj próbki dżwięku na freesound.org. Jest tam sporo dźwięków syren bardzo dobrej jakości. Może coś Ci podpasuje 🙂

  9. Wojciech napisał(a):

    Dzięki, za poradnik. Dobra robota.

  10. MrT napisał(a):

    Hmm właśnie robię odszumianie koszmarnie starego nagrania z kasety,
    doszły mi dźwięki jakby bulgocącego echa słów.. jest to prelekcja nie muzyka, biały szum łatwo było ograniczyć… było coś o echu… popróbuje więcej dróg. skąd masz pełne polskie tłumaczenie, która to wersja programu i taka czarną skórę ? najbardziej annoing jest UI… czy projektanci programu nigdy nie używali komputerów z graficznym interfejsem przedtem?

    • Vibender napisał(a):

      Która to była wersja programu i tłumaczenia już niestety nie pamiętam, ponieważ ten poradnik odszumiania pisałem niemal 6 lat temu. Polska lokalizacja trochę kulała, ale dało się Audacity używać, niemniej interfejs bywa frustrujący po dziś dzień 😉

Dodaj komentarz

Do formatowania tekstu możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a:

  • <strong> wytłuszczenie </strong>
  • <em> emfaza </em>
  • <a href="" title=""> hiperłącze </a>
  • <abbr title=""> skrótowiec </abbr>
  • <code> kod źródłowy </code>